|
NAMAZ / RÜKÜNLER |
DÖRDÜNCÜ RÜKÜN: KlRAAT
E. NAMAZLARDA OKUNMASI
SÜNNET OLAN ZAMM-İ SURELER
A. BEŞ VAKİT NAMAZDA OKUNMASI SÜNNET
OLAN ZAMM-İ SURELER
B. CUMA NAMAZINDA OKUNMASI SÜNNET OLAN
ZAMM-İ SURELER
A. BEŞ VAKİT NAMAZDA
OKUNMASI SÜNNET OLAN ZAMM-İ SURELER
Sabah ve öğle
namazlarında kısa kısa ayetleri olan surelerin uzunlarından okuması, ikindi ve
yatsı namazlarında bunlardan orta uzunlukta olanlarını okuması, akşam namazında
kısalarının okuması sünnettir.
Sabah ve öğle
namazlarında kısa kısa ayetleri olan surelerin uzunlarından okunması, ikindi ve
yatsı namazlarında bunlardan orta uzunlukta olanlarını okuması sünnettir.
İmamın bu sureleri belirtilen namazlarda okumasının sünnet olması -el-Mecmu ve
diğer eserlerde yer aldığı üzere- imama uyanların razı olmalarına bağlıdır.
Akşam namazında
kısalarının okunması sünnettir. Bu konuda Nesa!' de hadis bulunmaktadır.
Nevev!'nin sözünden ilk
anda anlaşıldığına göre sabah nama- 8 zı ile öğle namazı bu konuda eşittir.
Ancak -er-Ravda' da belirtildiği üzere- müstehap olan öğle namazında uzuna
yakın sureleri okumaktır. Bunun hikmeti sabah namazının vaktinin uzun olması,
namazın da iki rekat olmasıdır. Böyle olunca kıraati uzun tutmak yerinde olmuştur.
Akşam namazının vakti ise dardır; bu yüzden kısa surelerin okunması yerinde
olmuştur. Öğle, ikindi ve yatsı namazının vakitleri geniştir; ancak namazlar da
geniştir. Bu tearuz edince öğle namazı dışında orta sureler, öğle için ise
uzuna yakın sure okunması sünnet olmuştur.
Şeyh Ebu Hamid,
muhtasarında ve Gazall el-Hülasa ve İhya adlı eserlerinde yolculukta sabah
namazını istisna etmiştir. Bunlarda sünnet olan birinci re katta Kafirun
suresini ikinci rekatta ihlas suresini okumaktır.
Mufassal, açıklanmış,
ayırt edilmiş demektir. Nitekim bu kelimenin yer aldığı ayet "ayetleri
açıklanmış bir kitap" [Fussilet, 3] anlamına gelir. Bunun anlamı şudur:
Kur'an; vaad, tehdit, helal, haram vb. gibi farklı konularda açıklanmış / ayrıntılı
bir kitaptır.
"Mufassal" adı
verilen surelere bu ismin verilmesinin sebebi surelerin ayetleri arasında sık
sık ara verilmesidir. Bir görüşe göre de içinde neshedilmiş ayetlerin azlığı
sebebiyle bu isim verilmiştir.
Bu surelerin sonuncusu
nas suresidir. Bu surelerin ilkinin ne olduğu konusunda selefe ait on farklı
görüş vardır. Bu görüşlerden bir kısmı şöyledir:
1. Saffat,
2. Casiye,
3. Kıtal,
4. Fetih,
5. Hucurat,
6. Kaf,
7. Saf,
8. Tebareke,
9. Sebbeha,
10. Duha
Nevevİ ed-Dekaik ve
et-Tahrır'de bunun hucurat suresi olduğu görüşünü tercih etmiştir. Bu görüş
esas alınırsa; uzun mufassal sureler; hucurat, kamer, rahman suresi gibi
surelerdir. Orta mufassal sureler; şems, leyl gibi surelerdir. Kısa mufassal
sureler asr ve ihlas suresi gibi surelerdir.
Başka bir görüşe göre
ise uzun mufassal sureler Hucurat'tan Amme'ye kadar olan surelerdir. Amme'den
Duha'ya kadar olan sureler orta mufassal surelerdir. Duha'dan Kur'an'ın sonuna
kadar olan sureler kısa mufassal surelerdir.
Not: [Kur' an ayetlerinin fazilet bakımından
taksimi]
İzz b. Abdüsselam şöyle
demiştir: Kur'an fazilet bakımından; Daha faziletli olanlar -örneğin
ayete'l-kürsi- ve faziletli olanlar -örneğin Tebbet suresi- şeklinde ikiye
ayrılır. Birinci gruptaki ayetler Allah'ın kendisini anlattığı ayetler, ikinci
gruptakiler ise Allah'ın kendisi dışında başkalarından bahsettiği ayetlerdir.
Bununla birlikte yalnızca daha faziletli olanları okuyarak ikinci grupta yer
alanları terk etmek doğru değildir; çünkü Nebi (s.a.v.) bunu yapmamıştır. Ayrıca
bu Kur'an'ın bir bölümünü terk edip unutmaya da yol açar.
B. CUMA NAMAZINDA
OKUNMASI SÜNNET OLAN ZAMM-İ SURELER
Cuma günkü sabah
namazının ilk re katında "elif lam mim tenzilü'l" [secde] suresini
ikinci rekatında "hel eta" [insan] suresini okuması sünnetir.
Cumagünü sabah namazının
ilk rekatında secde suresininin tamamını, ikinci rekatında insan suresinin
tamamını okumak sünnettir. Bu konuda Buhari ve Müslim'de hadis
bulunmaktadır.(Buhari, Cumua, 791; Müslim, Cumua, 2031)
İlk rekatta secde
suresini okumamışsa ikinci re katta bunu okuması sünnettir.
Kişi bu iki surenin bir
bölümünü okursa veya başka sureler okursa sünnete aykırı davranmış olur.
Farıkı şöyle demiştir:
Vakit daralmışsa ne kadar okuması mümkün ise bu surelerden o kadar okur. Hatta
secde suresinin bir ayeti ile insan suresinin bir kısmını okur.
Ezrai şöyle demiştir: Bu
görüşün başkasından nakledildiğini görmedim.
İshak ve İbn Ebu Hureyre
şöyle demiştir: Bu iki sureyi okumanın farz olduğu anlaşılmasın diye kişinin
bunlara devam etmesi müstehap değildir.
Şeyh İmadüddin b. Yunus
şöyle demiştir: Halkın geneli Cuma günü sabah namazında secde suresini okumayı
farz olarak görür ve bunu terk edene de tepki gösterirler. Bu yüzden halkın
farz olduğu düşüncesine kapılmaması için bu sureleri bazen okuyup bazen terk
etmek gerekir.
BİR SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNK’E TIKLAYIN